Hoe praat je met je tiener over sexting en naaktfoto’s?

Het is een gesprek dat veel ouders liever uitstellen. Het voelt ongemakkelijk, en je weet niet goed waar je moet beginnen of hoeveel je mag zeggen. Toch is het een van de belangrijkste gesprekken die je kunt voeren. Niet omdat elke tiener naaktfoto’s stuurt, maar omdat het misgaan van één foto grote gevolgen kan hebben. Hieronder lees je wat recent onderzoek zegt en hoe je het gesprek kunt aanpakken.

Wat de cijfers zeggen

Uit onderzoek van Rutgers en Soa Aids Nederland (februari 2024) bleek dat 15% van de jongeren van 13 tot 24 jaar in het afgelopen halfjaar intieme beelden van zichzelf had verstuurd. Dat gebeurt meestal vrijwillig en wordt door veel jongeren gezien als een spannende manier van flirten. Maar één op de honderd jongeren maakte in diezelfde periode mee dat de eigen intieme beelden tegen hun wil werden verspreid. Omgerekend gaat het volgens Rutgers om meer dan 33.000 jongeren in zes maanden.

Internationaal beeld: een meta-analyse (Mori et al., 2022) over studies met data van de afgelopen vijf jaar komt uit op ongeveer één op de vijf jongeren die seksueel getinte content versturen, één op de drie die dit ontvangen en één op de zeven die het zonder toestemming doorsturen. Het percentage lag niet significant hoger dan in eerdere studies.

De cijfers verschillen sterk per onderzoek, onder meer door verschillende definities en steekproeven. Dat het regelmatig misgaat, staat wel vast.

Wanneer gaat het mis?

Een Amerikaanse studie van Patchin en Hinduja, gepubliceerd in het Journal of Adolescent Health in 2026, onderzocht 3.466 tieners van 13 tot 17 jaar. Ongeveer een derde had meegedaan aan sexting: 24% had zelf iets verstuurd en 32% had iets ontvangen. De auteurs concluderen dat een minderheid van de tieners meedoet, maar dat negatieve uitkomsten dan veel voorkomen. Ongeveer de helft van de tieners die een sext had verstuurd, kreeg te maken met doorsturen zonder toestemming of met sextortion.

Een kanttekening: dit is een Amerikaanse zelfrapportage-enquête, dus de percentages zijn niet één op één door te trekken naar Nederland.

Een veelgehoorde aanname is dat bijna alle tieners aan sexting doen. Dat klopt niet, en dat is een belangrijk gespreksonderwerp: wie denkt dat iedereen het doet, voelt sneller druk om mee te doen.

Wat zegt de wet?

Dit is een punt waarover veel jongeren (en ouders) verkeerde ideeën hebben.

Naar de letter van de Nederlandse wet kan sexting door minderjarigen onder kinderpornografie vallen, zodra er een minderjarige op de beelden te zien is. Hoe de wet in een concreet geval wordt toegepast, hangt af van de omstandigheden. Zoek bij twijfel juridisch advies.

Daarnaast geldt:

• Een foto doorsturen zonder toestemming kan strafbaar zijn.
• Een volwassene die naaktbeelden vraagt aan of ontvangt van een minderjarige, is strafbaar bezig. Dat benadrukt Hulplijn Offlimits.

Gebruik de wet dus niet als dreigement (“dan ga je de gevangenis in”). Gebruik het als uitleg waarom een doorgestuurde foto ook voor de doorsturende partij serieuze gevolgen kan hebben.

Zo begin je het gesprek

Kies het juiste moment. Een auto, een wandeling of samen afwassen werkt beter dan een formeel gesprek aan tafel. Zijdelings praten is minder confronterend.

Begin bij het nieuws of bij de omgeving, niet bij je kind. Je kunt beginnen met iets als: “Ik las dat veel jongeren onder druk worden gezet om foto’s te sturen. Zie jij dat ook op school?” Zo hoeft je tiener niets over zichzelf prijs te geven.

Wees eerlijk over wat je weet. Zeg dat je begrijpt dat flirten en nieuwsgierigheid bij deze leeftijd horen. Een tiener die zich veroordeeld voelt, stopt met praten.

Gebruik de feiten. Een derde van de Amerikaanse tieners deed mee, dus de meesten niet. Patchin en Hinduja bevelen educatie aan met harm reduction, aandacht voor sociale normen en voor gezond en veilig seksueel gedrag online. Je kunt dat vertalen naar thuis: erken dat het gebeurt, vertel dat het niet “normaal voor iedereen” is en praat over hoe je ermee omgaat als het toch speelt.

Vier boodschappen die blijven hangen

1. Je mag altijd nee zeggen. Ook als je het eerder wel deed, ook tegen een vriend of partner. Wie blijft aandringen, respecteert je grens niet.
2. Een foto is niet terug te halen. Ook apps waarin berichten verdwijnen bieden geen garantie, want er kan een screenshot worden gemaakt.
3. Het doorsturen is de fout, niet het versturen. Dit is misschien wel de belangrijkste boodschap. Volgens Rutgers krijgen slachtoffers vaak te maken met shaming, een negatief zelfbeeld en victim blaming, terwijl degene die doorstuurt er vaak mee wegkomt. Zeg je kind dat de schuld altijd ligt bij degene die zonder toestemming doorstuurt of chanteert.
4. Bij problemen kom je bij mij, en je krijgt geen straf. Als je tiener bang is voor je reactie, zal het gesprek te laat plaatsvinden. Spreek daarom af dat jouw eerste reactie hulp is, en pas daarna volgt de rest.

Praat ook over AI en nepbeelden. Hinduja merkt op dat AI-tools realistische seksuele beelden kunnen maken en dat die ook voor sextortion kunnen worden gebruikt als er geen oorspronkelijke foto bestaat. Dat betekent dat ook tieners die nooit een foto hebben verstuurd, doelwit kunnen worden.

Wat te doen als het misgaat

Leg je tiener, en jezelf, deze stappen voor:

• Beschuldig niet en blijf kalm. Zeg dat het niet zijn of haar schuld is.
• Ga niet in op eisen of bedreigingen. Bij sextortion eist iemand geld, meer beelden of iets anders onder dreiging van verspreiding. Volgens Veilig Internetten is het advies om niet op bedreigingen in te gaan, de gebruiker te melden bij het platform en na het verzamelen van bewijs te blokkeren.
• Bewaar bewijs. Maak screenshots van berichten en bewaar de gegevens van de afzender voordat je blokkeert.
• Vraag hulp. Hulplijn Offlimits helpt bij het verzamelen van bewijs, het offline halen van beelden en het blokkeren van accounts. Daarnaast kun je melding of aangifte doen bij de politie, en Slachtofferhulp Nederland denkt mee. Bij acute zorgen over de veiligheid van een kind bel je 112.
• Laat beelden verwijderen. Voor beelden van iemand onder de 18 bestaat de gratis en anonieme tool Take It Down van het Amerikaanse NCMEC. Daarmee kunnen jongeren overal ter wereld hun beelden anoniem van sociale media laten verwijderen. Let op: Take It Down werkt niet op elk platform en herkent bewerkte beelden mogelijk niet. Voor 18-plussers bestaat StopNCII.org. Is de afbeelding gemaakt toen je nog onder de 18 was, ook als je nu ouder bent, dan verwijst StopNCII door naar Take It Down.
• Zorg ook voor je kind zelf. Een lekkende foto of een chantagepoging kan veel schaamte, angst en onrust veroorzaken, ook als de beelden snel offline zijn. Let op signalen zoals somberheid, terugtrekken, slecht slapen, minder eten of niet meer naar school willen. Praat erover, blijf aanwezig en zoek hulp als het niet beter wordt. Je huisarts of de schoolpsycholoog of het schoolmaatschappelijk werk kan meedenken, en doorverwijzen naar passende hulp. Maak je je zorgen over de veiligheid van je kind, neem dan direct contact op met de huisarts (buiten kantooruren de huisartsenpost) of bel bij acute nood 112.

Tot slot

Je hoeft dit gesprek niet perfect te voeren, en het hoeft niet in één keer. Een korte opmerking vandaag, een vervolg volgende week. Het doel is dat je tiener weet: dit kan ik thuis bespreken, ook als het misgaat.

---

Bronnen

1. Rutgers (5 februari 2024). Ruim 33.000 jongeren slachtoffer van doorgestuurde naaktbeelden. Onderzoek van Rutgers en Soa Aids Nederland, in samenwerking met CBS, RIVM en GGD’en. https://rutgers.nl/nieuws/ruim-33-000-jongeren-slachtoffer-van-doorgestuurde-naaktbeelden/
2. Patchin, J.W. & Hinduja, S. (2026). When Sexting Goes Wrong: The Extent of Nonconsensual Sharing and Sextortion Among U.S. Teens. Journal of Adolescent Health, 78(4), 572–579. DOI: 10.1016/j.jadohealth.2025.12.253. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41653178/
3. Newsweek (2026). The Surging Online Risk to 13-Year-Olds Most Parents Aren’t Talking About (toelichting van Hinduja over AI). https://www.newsweek.com/sexting-sextortion-surging-online-risk-teens-11520111
4. Mori et al. (2022). Are Youth Sexting Rates Still on the Rise? A Meta-analytic Update. Journal of Adolescent Health. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1054139X21005589
5. Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (2020). Sexting-onderzoek (eindrapport). https://nscr.nl/app/uploads/2020/06/OSG_NSCR_Eindrapport_090320.pdf
6. Hulplijn Offlimits. Sextortion en Ongewilde foto’s en video’s op het internet. https://hulplijn.offlimits.nl/onderwerpen/sextortion
7. Veilig Internetten. Chantage met naaktbeelden (sextortion). https://veiliginternetten.nl/meldknop/sextortion-chantage/
8. Slachtofferhulp Nederland. Wat is sextortion? Hulp na afpersing met naaktfoto’s. https://www.slachtofferhulp.nl/hulp-bij-jouw-situatie/wat-is-er-gebeurd/seksueel-misbruik/sextortion/
9. VRT NWS (28 februari 2023). Nieuwe tool helpt jongeren naaktbeelden van het internet verwijderen (Take It Down, NCMEC). https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/02/28/nieuwe-tool-tegen-naaktbeelden/
10. StopNCII.org. Veelgestelde vragen. https://stopncii.org/faq/?lang=nl-nl

Afbeelding: Pexels