Griepprik: voor welke kinderen is die bedoeld?

Het is oktober, en dat betekent dat de griepprik weer in het nieuws is. Veel ouders vragen zich af: komt mijn kind in aanmerking? Het korte antwoord: de meeste kinderen niet, maar een kleine groep wel. Hieronder lees je hoe dat zit, hoe de uitnodiging werkt en wat de prik wel en niet doet.

Dit artikel is algemene informatie en geen medisch advies. Of de griepprik past bij jouw kind, bespreek je met de huisarts.

Wie bepaalt wie de griepprik krijgt?

Het ministerie van VWS beslist welke groepen een gratis griepprik aangeboden krijgen, op advies van de Gezondheidsraad. De doelgroep kan daardoor soms veranderen. Check daarom voor de zekerheid de actuele informatie op de site van het RIVM.

Voor welke kinderen is de gratis griepprik bedoeld?

Voor de meeste mensen is griep vervelend, maar onschuldig. De prik wordt aangeboden aan kinderen en volwassenen die extra risico lopen om ernstig ziek te worden door griep. Bij kinderen gaat het volgens Thuisarts bijvoorbeeld om kinderen:

• met een ziekte aan de spieren of zenuwen
• met diabetes
• met een grote ontwikkelingsachterstand in praten, bewegen en gedrag
• die langdurig salicylaten slikken (een soort medicijn, bijvoorbeeld acetylsalicylzuur)

Het RIVM noemt in zijn algemene lijst van doelgroepen ook andere aandoeningen, zoals bepaalde long-, hart- en nierziekten en weinig afweer door een ziekte of medicijnen. Die lijst geldt voor kinderen en volwassenen die zo’n aandoening hebben. Of dit voor jouw kind geldt, kan alleen de huisarts of behandelend arts beoordelen.

Een gezond kind zonder zo’n aandoening hoort niet tot de doelgroep. Wie toch een prik wil, kan dat in overleg met de huisarts regelen. Die prik betaal je dan zelf: je vraagt een recept, haalt het vaccin bij de apotheek en laat het zetten bij de huisartsenpraktijk. Soms vergoedt de zorgverzekering (een deel van) de kosten.

Hoe werkt de uitnodiging?

• Hoort je kind tot de doelgroep, dan krijg je in oktober of november een uitnodiging van de huisarts.
• In de uitnodiging staat wanneer, waar en hoe laat je terechtkunt. Het vaccin ligt al in de praktijk, je hoeft dus niet naar de apotheek.
• Ga mee naar de afspraak. De prik gaat in de bovenarm.
• Kreeg je geen uitnodiging, maar denk je dat je kind wel tot de doelgroep hoort? Neem dan contact op met de huisarts.
• Kun je niet op het aangeboden moment? Maak in overleg met de huisarts een nieuwe afspraak.

De prik is veilig voor kinderen vanaf 6 maanden. Jongere baby’s mogen de prik niet krijgen.

Eén of twee prikken?

• Een kind jonger dan 9 jaar dat nog nooit een griepprik had, krijgt na 4 weken een tweede prik.
• Een kind jonger dan 9 jaar dat eerder een griepprik had, krijgt er 1.
• Een kind van 9 jaar of ouder krijgt altijd 1 prik.

De griepprik mag op dezelfde dag worden gegeven als een andere vaccinatie. Daar hoeft geen tijd tussen te zitten.

Wanneer is het beste moment?

De prik kan het beste tussen half oktober en eind november worden gehaald. Ongeveer twee weken na de prik zijn er genoeg afweerstoffen aangemaakt. Griep komt vooral voor tussen december en april, dus ook later in het seizoen kan een prik nog zin hebben. Overleg dat met de huisarts.

Wat doet de griepprik wél?

• De prik bevat onschadelijke stukjes van dode griepvirussen. Sinds het najaar van 2025 zijn dat er drie. Daarop maakt het lichaam afweerstoffen aan.
• Het RIVM schrijft dat de prik de kans op griep met ruim 40% verkleint. Ook is er 40% minder kans op een ziekenhuisopname door griep.
• Wie na de prik toch griep krijgt, wordt vaak minder ziek.
• De bescherming duurt ongeveer een half jaar. Daarom is elk jaar een nieuwe prik nodig: griepvirussen veranderen steeds, en de samenstelling van de prik wordt jaarlijks aangepast.

Wat doet de griepprik níét?

• Je kunt er geen griep van krijgen. Er zit geen levend virus in.
• Hij beschermt niet tegen alle virussen. Verkoudheid en corona vallen er bijvoorbeeld niet onder. Veel virussen geven klachten die op griep lijken.
• Hij geeft geen volledige bescherming. Hoe goed de prik werkt, verschilt per jaar en per persoon. Het hangt onder andere af van hoe goed de prik past bij de virussen die dat seizoen rondgaan.
• Hij werkt niet meteen. Wacht dus niet tot er veel griep rondgaat.

Bijwerkingen

Het RIVM omschrijft bijwerkingen als weinig voorkomend en meestal mild. Denk aan een pijnlijke, rode of licht gezwollen plek op de arm, of je een tijdje niet lekker voelen, met hoofd- of spierpijn. Dat gaat meestal binnen een paar dagen over.

Volgens het RIVM kan een heftige allergische reactie op kippenei-eiwit of op bepaalde antibiotica (neomycine, gentamicine) een reden zijn om eerst met de huisarts te overleggen. Dat komt zeer weinig voor. Heeft je kind koorts op de dag van de afspraak, bel dan de huisartsenpraktijk om te overleggen. Bij zorgen over klachten na de prik kun je terecht bij de huisarts. Een (vermoedelijke) bijwerking kun je melden bij Bijwerkingencentrum Lareb.

Waar kun je terecht?

• Huisarts: voor de vraag of je kind tot de doelgroep hoort en voor een persoonlijk oordeel.
• RIVM (rivm.nl/griep-griepprik): voor de actuele doelgroep en uitleg.
• Thuisarts.nl: onafhankelijke informatie van huisartsen.
• De Twijfeltelefoon: artsen en medische studenten beantwoorden vragen van twijfelende ouders.

Uitgelichte afbeelding: Pexels